วันเสาร์ที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2556

แบร็กเก็ต


     สำหรับการจัดฟันชนิดติดแน่นโดยทั่วไป  อุปกรณ์หนึ่งที่อยู่คู่กับการจัดฟันมาโดยตลอด  และจะติดอยู่กับเราไปจนถึงช่วงท้ายของการจัดฟัน  ที่ขาดไม่ได้เลยก็คือแบร็กเก็ต โดยแบร๊กเก็ตสำหรับการจัดฟันทั่วไป  ถ้าแบ่งตามประเภทวัสดุที่ใช้ผลิต  จะแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ (1) ประเภทโลหะ (2) ประเภทสีคล้ายฟัน  โดยประเภทโลหะจะเป็นที่พบเห็นได้ทั่วไป  เพราะเป็นที่นิยมกันมากในหมู่วัยรุ่นปัจจุบันที่ต้องการแสดงออกถึงการจัดฟันและแสดงความสร้างสรรค์ผ่านสียางจัดฟัน  ส่วนประเภทที่สองเป็นแบร็กเก็ตประเภทสีคล้ายฟัน  โดยวัสดุที่นำมาใช้ในการผลิตแบร็กเก็ตประเภทนี้จะมีทั้งพลาสติก  หรืออาจจะเป็นเซรามิคก็มี  โดยวัตถุประสงค์ของแบร็กเก็ตประเภทนี้  ออกแบบมาสำหรับผู้ที่ต้องการจัดฟัน  แต่ไม่ต้องการให้เห็นถึงการจัดฟันเด่นชัด  ซึ่งโดยมากจะเป็นที่นิยมในการจัดฟันของผู้ใหญ่  หรือนักธุรกิจที่ห่วงเรื่องบุคลิกภาพเป็นสำคัญ

     แบร็กเก็ตทั้งสองชนิด  จะนำมาใช้ในการจัดฟันชนิดติดแน่นซึ่งเป็นวัสดุสำหรับยึดฟันไว้  โดยจะมีทั้งแบบที่ติดด้านหน้าของฟัน (แบบที่ยิ้มแล้วเห็นเด่นชัด) และแบบที่ติดฟันด้านลิ้น ซึ่งทันตแพทย์จัดฟันจะเป็นผู้ติดตั้งหรือถอดเปลี่ยนให้เท่านั้น

     ทันตแพทย์จัดฟันจะเลือกใช้เครื่องมือจัดฟันในกรณีที่ (1) ต้องการเคลื่อนที่ฟันจำนวนหลายๆซี่ในการจัดฟัน (2) เมื่อการเรียงตัวของฟันไม่สามารถใช้เครื่องมือจัดฟันชนิดถอดได้ในทำให้ฟันเรียงตัวสมบูรณ์ (3) ผู้เข้ารับการจัดฟันมีสุขภาพช่องปากและฟันดี แต่การจัดฟันชนิดติดแน่นก็มีข้อจำกัดอยู่หลายประการ เช่น เครื่องมือจัดฟันชนิดติดแน่นจะติดอยู่กับฟันตลอดเวลา ทำให้ทำความสะอาดยากซึ่งอาจทำให้ฟันผุและจำเป็นต้องงดอาหารประเภทของแข็งหรือเหนียว เพราะจะทำให้แบร็กเก็ตหลุดและจะใช้ระยะเวลาในการจัดฟันนานขึ้น

บทความ "แบร็กเก็ต" คัดลอกมาจาก อินท์เด็นทัล

วันศุกร์ที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2556

การดูแลรักษาฟันขณะจัดฟัน


สำหรับคนจัดฟัน การดูแลรักษาสุขภาพฟันเป็นสิ่งที่ทำได้ลำบากแต่นั่นเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะว่าผู้ที่เข้ารับการจัดฟันจะทำความสะอาดฟันได้ยากกว่าคนที่ไม่ได้จัดฟัน  นอกจากการแปรงฟันที่แสนจะทรมานในช่วงแรกแล้วก็ยังมีวิธีการดูแลรักษาสุขภาพฟันหลายแบบ เช่น การใช้ไหมขัดฟัน น้ำยาบ้วนปาก แปรงสีฟันสำหรับคนที่จัดฟันโดยเฉพาะ

การใช้ไหมขัดฟัน

     ขั้นที่ 1 : ทำความสะอาดบริเวณซอกฟัน เพราะบริเวณนี้แปรงสีฟันเข้าไปทำความสะอาดไม่ถึง โดยใช้ไหมขัดฟันพัน
รอบปลายนิ้วกลางทั้งสองข้างห่างกัน 1.5-2 นิ้ว ดึงไหมขัดฟันให้ตึงด้วยนิ้วหัวแม่มือ และนิ้วชี้
     ขั้นที่ 2 : เคลื่อนไหมขัดฟันไปมาเบาๆ เข้าระหว่างซอกฟันแล้วโค้งไหมโอบรอบฟัน เพื่อทำความสะอาดโดยเคลื่อนไหมขัดฟัน ขึ้น-ลง
     ขั้นที่ 3 : ทำในลักษณะเดียวกับข้อ 2 กับฟันซี่ข้างเคียงทั้งฟันบนและฟันล่าง  โดยพยายามดึงไหมให้ตึงแนบกับฟัน เพื่อหลีกเลี่ยงการ
ทำลายเหงือก
     ขั้นที่ 4 : เมื่อเสร็จจากซอกฟันหนึ่งซอกแล้ว  ให้เลื่อนเส้นไหมขัดฟันที่ใช้แล้วออกไปแล้วเลื่อเส้นไหมที่ยังไม่ใช้เข้ามาแทนที่โดยมีความยาวเท่าเดิม  เพื่อทำความสะอาดซอกฟันถัดไป
     ขั้นที่ 5 : เมื่อขัดฟันเสร็จแล้วให้บ้วนปาก และกลั้วน้ำไปมาระหว่างซอกฟันจนสะอาด ควรมั่นใจว่าไหมขัดฟันที่ใช้ต้องเส้นเล็ก และมีคุณภาพไม่เปื่อยยุ่ยง่าย
การแปรงฟันหลังประทานอาหารทุกครั้ง ถ้าสามารถทำได้จะเป็นสิ่งที่ดีมาก  แต่ควรทำการแปรงฟันหลังจากรับประทานอาหารเสร็จ 15- 30 นาที  เพื่อให้กระบวนการคืนแคลเซียมและฟอสฟอรัสของฟันไม่ถูกขัดขวางจากการแปรงฟัน แต่ถ้าไม่สะดวกก็บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหรือน้ำยาป้วนปากก็ได้

วิธีการแปรงฟันสำหรับคนจัดฟัน

การมีอุปกรณ์จัดฟันและลวดจัดฟันจะทำให้แปรงฟันเป็นไปอย่างยากลำบากและพิถีพิถันกว่าคนทั่วไป  ดังนั้นผู้ที่จัดฟันควรเพิ่มเวลาในการแปรงฟันแต่ละครั้งให้นานขึ้น และใส่ใจสุขภาพช่องปากให้ดียิ่งขึ้น

◉ การแปรงบริเวณเครื่องมือและลวดจัดฟัน ให้วางขนแปรงสีฟันที่บริเวณคอฟันบนหรือล่างให้ขนแปรงจรดขอบเหงือก และทำมุมประมาณ 45 องศากับแนวฟัน ขยับขนแปรงและหมุนไป – มา ในช่วงสั้นๆ อย่างน้อย 10 ครั้ง
◉ การแปรงฟันด้านในระหว่างจัดฟัน ให้วางขนแปรงที่บริเวณคอฟันทางด้านในของฟัน ให้ขนแปรงจรดระหว่างขอบเหงือก และคอฟันขยับขนแปรงและหมุนไป – มาในช่วงสั้นๆ แล้วปัดแปรงไปยังปลายฟัน
◉ การแปรงฟันด้านบดเคี้ยว ให้วางขนแปรงทางด้านบดเคี้ยว ขยับแปรงเข้าและออกตามแนวฟันกราม เพื่อทำความสะอาดด้านบดเคี้ยวของฟัน

บทความ "การดูแลรักษาฟันขณะจัดฟัน" คัดลอกมาจาก เด็นทัลบลิส 

รีเทนเนอร์ (Retainer)

รีเทนเนอร์คืออะไร


การคงสภาพการเรียงตัวที่ความสวยของฟันหลังการจัดฟันทำได้ด้วยใส่เครื่องมือคงสภาพฟัน หรือ รีเทนเนอร์ (Retainer) เพราะฟันที่ผ่านการจัดฟันเข้าสู่ตำแหน่งใหม่แล้วสามารถเคลื่อนที่กลับสู่ตำแหน่งเดิมได้ง่าย (ถ้าไม่ใส่รีเทนเนอร์ต้องเริ่มจัดฟันใหม่ตั้งแต่ต้น)

เมื่อถอดเครื่องมือจัดฟันใหม่ๆ สภาพกระดูกและเหงือกหุ้มฟันต้องใช้เวลาในการปรับสภาพเข้ากับตำแหน่งใหม่ของฟัน หลังถอดเครื่องมือจัดฟัน จึงต้องใส่ รีเทนเนอร์ (Ratainer) ตลอดเวลา ยกเว้นเวลารับประทานอาหารหรือแปรงฟัน หรือตามทันตแพทย์จัดฟันแนะนำ หลังจากที่เหงือกปรับสภาพกับตำแหน่งฟันใหม่
แล้ว (ระยะเวลาจะแตกต่างกันในแต่ละคน) ทันตแพทย์จัดฟันจะแนะนำวิธี ลดความถี่เวลาใส่
รีเทนเนอร์ (Retainer) ห้ามลดเวลาใส่เองเป็นอันขาด เพราะการใส่รีเทนเนอร์ (Retainer) ไม่
สม่ำเสมอ ก็จะทำให้ฟันเลื่อนกลับและ รีเทนเนอร์ (Retainer) แน่นเมื่อใส่รีเทนเนอร์

หากฟันเลื่อนกลับไปมาก จะใส่รีเทนเนอร์ไม่ลง ต้องทำรีเทนเนอร์ใหม่ หรือ จัดฟันใหม่เลย
เมื่อใส่รีเทนเนอร์แรกๆจะมีน้ำลายออกมาก และพูดไม่ถนัด เป็นอาการปกติ และจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อใส่สม่ำเสมอ ไม่เล่นรีเทนเนอร์ในปาก หรือ ดันรีเทนเนอร์ให้หลุดด้วยลิ้นเพราะจะทำให้รีเทนเนอร์หลวม

การทำความสะอาดรีเทนเนอร์ ให้ใช้แปรงสีฟันธรรมดาแปรงด้วยยาสีฟันเบาๆ หรือใช้ยาเม็ดฟู่ สำหรับทำความสะอาดฟันปลอมแช่ไว้ขณะกินอาหารที่บ้าน ไม่วางรีเทนเนอร์ไว้ในสถานที่ ที่มีสัตว์เลี้ยงหรือเด็กเล็กหยิบถึง ถ้ารีเทนเนอร์หายหรือขำรุดต้องรีบแจ้งทันตแพทย์จัดฟันทันที

ทำไมต้องใส่ รีเทนเนอร์ (Retainer)

ภายหลังการจัดฟัน เมื่อฟันเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่กำหนดแล้วจะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งให้กระดูกและเหงือกหุ้มฟันปรับสภาพเข้ากับตำแหน่งใหม่ของฟัน ซึ้ง รีเทนเนอร์ (Retainer) จะช่วยประคองฟันไว้ ไม่ให้เคลื่อนจากตำแหน่งที่ได้จัดฟันไว้

สิ่งที่สำคัญและควรระวังในการใส่ รีเทนเนอร์ ก็คือ ไม่ควรดูดหรือไม่ควรเอาลิ้นดุน รีเทนเนอร์พลิกเล่นไปมาในปาก เพราะจะทำให้ฟันเคลื่อนที่กลับได้

การใส่ รีเทนเนอร์ เป็นขั้นตอนหนึ่งที่สำคัญมากในการจัดฟัน เนื่องจากต้องอาศัยความร่วมมือจาผู้เข้ารับการจัดฟันในการใส่ ดังนั้น การจัดฟันถ้าจะให้ได้ผลสำเร็จนั้น จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้จัดฟันด้วย

บทความ "รีเทนเนอร์ (Retainer)" คัดลอกมาจาก เด็นทัลบลิส

ยางจัดฟัน


ยางจัดฟัน คือ ห่วงยางขนาดเล็กที่ใช้รัดแบร็กเก็ตกับลวดจัดฟันให้ชิดกันแต่ก็ยังสามารถให้ฟันเคลื่อนที่ได้ แต่ด้วยคุณสมบัติด้านควมเสียดทานที่มีอยู่พอตัวของยางรัดฟัน ทำให้การจัดฟันต้องเพิ่มแรงที่ใช้ในการดึงเพิ่มเข้าไปเพื่อหักล้างแรงที่เกิดจากยางรัดฟัน จนลายครั้งอาจทำให้ผู้ที่เข้ารับการจัดฟันรู้สึกถึงแรงดึงจนเกิดอาการปวดในขณะที่จัดฟัน แต่ในการจัดฟันบางชนิดเช่น Damon Brace System ไม่ต้องใช้ยางรัดฟัน เพราะตัวแบร็กเก็ตเองเป็นแบร็กเก็ตที่ได้รับการออกแบบเป็นพิเศษ สามารถล็อคลวดจัดฟันไว้ได้เลย ทำให้ผู้ที่จัดฟันแบบดามอนไม่รู้สึกถึงแรงดึงที่เกิดจากการจัดฟัน อีกทั้งการจัดฟันแบบดามอนยังใช้เวลาน้อยกว่าการจัดฟันแบบอื่นประมาณ 30% และด้วยคุณสมบัติของยางจัดฟันเองนั้นมีความคงทนต่ำ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องทำการเปลี่ยนยางจัดฟันบ่อยๆ ตามที่ทันตแพทย์จัดฟันได้ทำการนัดหมายไว้

แต่สำหรับลายคนแล้วโดยเฉพาะหนุ่มๆสาวๆ การเปลี่ยนยางจัดฟันเป็นเรื่องที่สนุก เพราะส่วนนี้เองที่หลายคนสามารถออกแบบสีสรรให้ร้อยยิ้มควบคู่ไปพร้อมกับการจัดฟัน เพราะส่วนนี้เป็นส่วนที่สามารถเปลี่ยนได้ (โดยทันตแพทย์จัดฟัน) และยังมีให้เลือกอีกหลายสี

บทความ "ยางจัดฟัน" คัดลอกมาจาก เด็นทัลบลิส

รูปหน้ากับการจัดฟัน

การเจริญเติบโตของใบหน้าและขากรรไกรจะเติบโตมากในช่วงวัยรุ่น และโตเต็มที่เมื่ออายุประมาณ 14-16 ปีในผู้หญิง และ ประมาณ 18 ปีในผู้ชาย ขนาดของขากรรไกรถูกกำหนดโดยพันธุกรรมเป็นส่วนใหญ่

การจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันมีผลต่อการเจริญเติบโตของขากรรไกรในช่วงที่ยังโตไม่เต็มที่ จะสามารถยับยั้งหรือกระตุ้นการเจริญของขากรรไกรบนได้เล็กน้อย หลังจากช่วงวัยรุ่นไปแล้ว ใบหน้าและขากรรไกรจะไม่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่บริเวณจมูกและคางจะยังยื่นขึ้นได้เล็กน้อยเมื่ออายุมากขึ้น

การเคลื่อนที่ของฟันของฟันหน้าสามารถทำให้รูปหน้าเปลี่ยนได้ เนื่องจากฟันหน้าเป็นส่วนพยุงริมฝีปากไว้ ดังนั้นการเคลื่อนฟันของฟันหน้าไป ด้านหน้า-หลัง จะมีผลต่อรูปปากได้ เช่น การถอนฟันและดึงฟันหน้าไปข้างหลังจะมีผลทำให้ริมฝีปากยุบลง นอกจากนี้ยังมีการผ่าตัดขากรรไกร ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงขนาดและรูปร่างของขากรรไกรได้อย่างเด่นชัด

บทความ "รูปหน้ากับการจัดฟัน" คัดลอกมาจาก Orthodontics Dental Bliss Bangkok